วัย 50+ คือช่วงเวลาแห่งการเก็บเกี่ยวความสุขจากการทำงานและการใช้ชีวิต แต่หลายคนกลับต้องมาสะดุดเพราะ ‘ภัยเงียบ’ ที่ชื่อว่า ‘โรคความดันโลหิตสูง’ ซึ่งมักไม่แสดงอาการเตือนใด ๆ จนกว่าร่างกายจะเริ่มประท้วงและเข้าสู่ภาวะ ‘ร่วง’ ในที่สุด
เพื่อให้วัย 50+ ทุกคนรักษาความฟิตให้ ‘รอด’ ไปยาว ๆ ลองมาถอดรหัสตัวเลขบนหน้าปัดเครื่องวัดความดันให้ชัดเจน เพื่อเป็นเกราะป้องกันสุขภาพก่อนจะสายเกินไป
อ่านตัวเลขอย่างไรให้เข้าใจ?
ทุกครั้งที่วัดความดัน เราจะเห็นตัวเลข 2 ค่าเสมอ (หน่วยเป็นมิลลิเมตรปรอท หรือ mmHg) คือ:¹
ตัวเลขบน (Systolic): แรงดันขณะหัวใจบีบตัวเพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงร่างกาย ตัวเลขล่าง (Diastolic): แรงดันขณะหัวใจคลายตัวเพื่อรับเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ
รู้จักระดับความดันกันเถอะ¹
1. ความดันที่ดี ค่าความดันโลหิต ต่ำกว่า 120 / 80 มม.ปรอท 2. ความดันปกติ ค่าความดันโลหิต ระหว่าง 120-129 / 80-84 มม.ปรอท 3. ความดันค่อนข้างสูง ค่าความดันโลหิต ระหว่าง 130-139 / 85-89 มม.ปรอท 4. ความดันสูงเล็กน้อย ค่าความดันโลหิต ระหว่าง 140-159 / 90-99 มม.ปรอท 5. ความดันสูงปานกลาง ค่าความดันโลหิต ระหว่าง 160-179 / 100-109 มม.ปรอท 6. ความดันสูงมาก ค่าความดันโลหิต ตั้งแต่ 180 / 110 มม.ปรอท ขึ้นไป
ทำไมตัวเลขถึงไม่นิ่ง? ปัจจัยที่ทำให้ความดันสวิง
ความดันโลหิตไม่ใช่ค่าคงที่ แต่เปลี่ยนแปลงได้ตามปัจจัยรอบตัว:²˒⁵
อายุ: เมื่ออายุมากขึ้น หลอดเลือดมักจะแข็งตัวขึ้น ความดันจึงมีแนวโน้มสูงตาม แต่ก็ไม่เสมอไปหากดูแลตัวเองดี
เวลาและอารมณ์: ความดันตอนเช้ามักต่ำกว่าตอนบ่ายและความเครียดหรือความเจ็บปวดสามารถดีดค่าความดันให้สูงขึ้นได้
พฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม: การกินเค็มจัด, พันธุกรรมจากพ่อแม่ หรือแม้แต่การอยู่ในสังคมเมืองที่เร่งรีบ ล้วนเป็นตัวเร่งให้ความดันพุ่งสูง
จากการที่ความดันโลหิตมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นและลงได้ เช่นนี้ ทำให้การวินิจฉัยโรคด้วยตัวเองอาจทำได้ลำบาก แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อให้วินิจฉัยว่าเป็นโรคหรือไม่
5 เช็กลิสต์: วัดความดันที่บ้านให้แม่นยำแบบมือโปร
การวัดความดันโลหิตให้ได้ค่าที่แม่นยำที่สุด ควรปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้:³
1. งดปัจจัยกระตุ้น (คาเฟอีน, การสูบบุหรี่, การออกกำลังกาย) อย่างน้อย 30 นาทีก่อนการวัด 2. ปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนเริ่มวัดค่าความดัน 3. นั่งในท่าที่ถูกต้อง: หลังพิงพนัก เท้าสองข้างวางราบ นั่งพักในบรรยากาศผ่อนคลาย 5 นาที 4. วางแขนบนพื้นผิวราบ โดยให้ต้นแขนอยู่ระดับเดียวกับหัวใจ 5. งดการสนทนาหรือเคลื่อนไหวร่างกายขณะเครื่องกำลังทำงาน
ความถี่ที่แนะนำ: วัดวันละ 2 ช่วงเวลา (เช้าและก่อนนอน) ช่วงละ 2 ครั้ง เว้นระยะห่างกัน 1-2 นาที พร้อมบันทึกค่าความดันและอัตราการเต้นของหัวใจทุกครั้งเพื่อใช้ประกอบการวินิจฉัยของแพทย์
ทำไมวัย 50+ ถึงต้องซีเรียสเรื่องตัวเลขความดัน?⁴˒⁵
เมื่ออายุมากขึ้น หลอดเลือดจะเริ่มสูญเสียความยืดหยุ่นและแข็งตัวขึ้น หากปล่อยให้ความดันสูงต่อเนื่อง จะส่งผลกระทบเป็นทอด ๆ เหมือนโดมิโน
หัวใจ: ต้องทำงานหนักขึ้นจนกล้ามเนื้อหัวใจหนา เสี่ยงหัวใจล้มเหลว สมอง: หลอดเลือดตีบหรือแตก นำไปสู่อัมพฤกษ์ อัมพาต ไต: หน่วยกรองเลือดเสียหาย จนเกิดภาวะไตวายเรื้อรัง
เคล็ดลับเปลี่ยน ‘ร่วง’ ให้เป็น ‘รอด’
หากพบว่าตัวเลขเริ่มขยับเข้าใกล้โซนที่เริ่มอันตราย อย่าเพิ่งตกใจ การปรับพฤติกรรมช่วยได้มหาศาล
ลดเค็ม ลดโซเดียม: เลี่ยงอาหารแปรรูป ผงชูรส และการปรุงรสจัด¹
คุมน้ำหนัก: ดัชนีมวลกายที่เหมาะสม ช่วยลดภาระการทำงานของหัวใจ¹˒⁶
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: เดินเร็ว หรือว่ายน้ำ อย่างน้อยวันละ 30 นาที 5 วันต่อสัปดาห์¹
เลิกบุหรี่และแอลกอฮอล์: สารพิษเหล่านี้ทำลายผนังหลอดเลือดโดยตรง¹˒⁷˒⁸
จัดการความเครียด: ฝึกสมาธิหรือหางานอดิเรกทำ เพราะความเครียดคือตัวกระตุ้นให้ความดันพุ่งสูง²
การหมั่นตรวจเช็กความดันโลหิตสม่ำเสมอที่บ้าน ไม่ใช่เรื่องน่ารำคาญ แต่คือการฟังเสียงร่างกาย เพื่อให้เราทุกคนได้ใช้ชีวิตในวัย 50+ ได้อย่างมีคุณภาพและมีความสุข
โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อขอรับคำแนะนำเพิ่มเติม
เรียบเรียงโดย : จีเอสเค
เอกสารอ้างอิง: 1. Siph Hospital. โรคความดันโลหิตสูง ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม [Internet]. Bangkok: Siph Hospital; [cited 2026 May 6]. Available from: https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/hypertension 2. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โรคความดันโลหิตสูง [Internet]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; [เข้าถึงเมื่อ 6 พฤษภาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=52 3. สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. คำแนะนำการวัดความดันโลหิต [Internet]. Bangkok: สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย; [เข้าถึงเมื่อ 6 พฤษภาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://thaihypertension.org/คำแนะนำการวัดความดันโลหิต/ 4. American Heart Association. Consequences of high blood pressure [Internet]. Dallas (TX): American Heart Association; [cited 2026 May 6]. Available from: https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/health-threats-from-high-blood-pressure 5. Franklin SS, Khan SA, Wong ND, Larson MG, Levy D. Is pulse pressure useful in predicting risk for coronary heart disease? The Framingham Heart Study. Hypertension. 1999;34(4 Pt 1):732–8. doi:10.1161/01.HYP.34.4.732. 6. Lakatta EG, Levy D. Arterial and cardiac aging: major shareholders in cardiovascular disease enterprises: Part I: aging arteries: a “set up” for vascular disease. Circulation. 2003;107(1):139–46. doi:10.1161/01.CIR.0000048892.83521.58. 7. Green DJ, Maiorana A, O'Driscoll G, Taylor R. Effect of exercise training on endothelium-derived nitric oxide function in humans. J Physiol. 2004;561(Pt 1):1–25. doi:10.1113/jphysiol.2004.068197. 8. Fiuza-Luces C, Santos-Lozano A, Joyner M, Carrera-Bastos P, Picazo O, Zugaza JL, et al. Exercise benefits in cardiovascular disease: beyond attenuation of traditional risk factors. Nat Rev Cardiol. 2018;15(12):731–43. doi:10.1038/s41569-018-0065-1.
NP-TH-NA-WCNT-260009 | May 2026 Non-Promotional materials